Kolej Żory: Czas świetności, a potem upadku. Jaka będzie przyszłość PKP w Żorach?

Kolej Żory: Czas świetności, a potem upadku. Jaka będzie przyszłość PKP w Żorach? Od ponad 20 lat żorska nieruchomość to kompletna rudera. Jest jednak szansa na jej rewitalizację...

Kolej Żory: Czas świetności, a potem upadku. Jaka będzie przyszłość PKP w Żorach?

Od ponad 20 lat żorska kolej chyli się ku upadkowi. Budynek dworca odstrasza, jest zamknięty na cztery spusty... Trudno pomyśleć, że dawniej kolej stanowiła o świetności naszego miasta. Jednak po złych latach dla żorskiej kolei pojawia się światełko w tunelu. Jeśli władze Żor w końcu przejmą od Kolei zabudowania kolejowe już w przyszłym roku możemy doczekać się początków wielkiej rewitalizacji.

Polub nas na Facebooku i bądź na bieżąco z informacjami!

Czasy świetności, a potem upadku

Kolej z Żor do Orzesza i z powrotem? Już w marcu 1881 roku wydano pozwolenie na wykonanie niezbędnych robót przygotowawczych. Dlatego 2 lipca trzy lata później o godzinie 17 na dworcu kolejowym żorzanie mogli zobaczyć pierwszy pociąg - był to tzw. próbny przejazd. Gdy wjeżdżał, donośnie grała orkiestra. Lokomotywa była przystrojona flagami. W pociągu przyjechali urzędnicy, a także osoby pracujące przy budowie kolei. To było wielkie święto dla miasta. Impreza trwała do wieczora. Nie zabrakło zabaw w remizie kolejowej. Uruchomienie kolei nastąpiło 1 września. Dziennie na trasie kursowały trzy pociągi: pocztowy, osobowy i towarowy. Trasa z Żor do Orzesza liczyła 13,33 kilometra. Przełomowym momentem była w 1910 roku budowa kolei do Pawłowic, o długości 12,42 kilometry.

W latach międzywojennych powstała linia kolejowa Rybnik-Żory-Pszczyna. W tym czasie budynek dworca został przebudowany. - Przy kolei w tym okresie działały liczne organizacje społeczne i zawodowe. Jedną z nich było Koło Rodziny Kolejowej w Żorach, które udzielało dużej pomocy VI Drużynie Harcerskiej. Z chwilą wybuchu drugiej wojny światowej żorski dworzec i linię kolejową w kierunku Kleszczowa broniła 3 kompania Obrony Narodowej. W czasie okupacji kolejarze prowadzili skuteczną i dotkliwą dla okupanta działalność konspiracyjną i sabotażową, o czym świadczą liczne dokumenty i raporty władz niemieckich. Pamiętnym wydarzeniem dywersyjnym było wykolejenie pociągu pod Kleszczowem. Dywersantów nie wykryto - pisze dokumentalista Jan Delowicz w "Leksykonie Żorskim", wydanym staraniem Muzeum Miejskiego w Żorach i Towarzystwa Miłośników Miasta Żory.
W czasie działań wojennych zabudowania kolejowe i tory uległy zniszczeniom.
- 29 stycznia 1945 roku żołnierze Armii Czerwonej dotarli do dworca kolejowego w Żorach i tu zatrzymali się. Przez blisko dwa miesiące trwały działania wojenne, które zakończyły się 24 marca wyzwoleniem miasta. Znacznemu uszkodzeniu uległy też zabudowania PKP. Z powodu zniszczonych torów łączność kolejowa z miastem była przerwana. Pociągi z Katowic docierały tylko do Orzesza. Nie istniała też komunikacja kolejowa na odcinku Rybnik-Żory-Pszczyna. Linię kolejową z Żor do Katowic przez Orzesze uruchomiono 12 lipca 1945 roku. Odremontowano też urządzenia ruchowe na stacji oraz zabudowania dworcowe - dodaje Jan Delowicz.

Po wojnie budynek dworca kolejowego był niedostatecznie wyposażony, dlatego w mieście rozważano nawet decyzję , by zbudować go na nowo. Doniosłym wydarzeniem dla kolejarzy było poświęcenie ich sztandaru w 1956 roku. W grudniu 1973 roku zelektryfikowano linię Rybnik-Żory-Chybie. Nastał 1989 rok, przemiany gospodarcze, które zapoczątkowany powolny upadek kolei w Żorach. Zmniejszono liczbę połączeń, zamknięto bar i kiosk z gazetami, budynek został pozbawiony wody i ogrzewania, zamknięto toalety, świetlicę, w której przez pewien czas działał nawet sklep dla wędkarzy, aż w końcu zamknięto kasę biletową, poczekalnię dworcową, przestali tu pracować ostatni kolejarze, których przeniesiono do pracy w Rybniku... W 2001 roku zamknięto linię Orzesze-Żory-Pawłowice.

W czasach PRL działały bocznice m.in. FADOM-u, Zakładów Tworzyw Sztucznych ERG, a w latach funkcjonowała bocznica dawnej Fabryki Domów FADOM i Przedsiębiorstwa PEBEROW. W czasach świetności kolei w Żorach działał też klub sportowy a także Spółdzielnia Spożywców "Kolejaarz", czy kolejowa przychodnia zdrowia.

Upadek kolei w Żorach trwa on do dzisiaj, ale ten proces już w przyszłym roku może się odwrócić. W planach jest rewitalizacja obiektu - jeśli władze Żor w końcu przejmą zabudowania dworcowe od Kolei. W budynku dworca ma powstać tzw. Przystanek Kultura - rozważane są różne propozycje zagospodarowania obiektu. Mogłyby tu powstać m.in.: klub seniora, świetlica dla Kleszczówki, a nawet restauracja.
* Pisząc tekst korzystałam z "Leksykonu Żorskiego".

1 - Co najmniej rok musimy poczekać na rewitalizację budynku kolejowego w Żorach. Roboty rozpoczną się, gdy władze Żor przejmą obiekt od Kolei? Co tu może powstać? Stołówka emerycka, żłobek, restauracja ze śląskim menu, kawiarnia, świetlica dla mieszkańców, a także przedszkole, harcówka, czy klub seniora, siedziba rady dzielnicy i publiczne sanitariaty - wyliczają mieszkańcy. Co Wy o tym myślicie?

Katarzyna Śleziona

Więcej na temat:

Komentarze

Liczba znaków do wpisania:  4000/4000

Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Jeśli uważasz, że któryś z komentarzy łamie regulamin, to wyślij nam link do tego artykułu na pomoc@naszemiasto.pl

Wybrane dla Ciebie

Powiązane

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, wyłącz Adblock na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3